KUALA LUMPUR – Cadangan kerajaan untuk mengehadkan tempoh jawatan Perdana Menteri kepada maksimum 10 tahun atau dua penggal telah mencetuskan perdebatan hangat dalam kalangan penganalisis politik dan ekonomi.
Dalam Perutusan Tahun Baharu semalam, Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim mengumumkan bahawa rang undang-undang berkenaan akan dibentangkan pada sesi Parlimen tahun ini, dengan tujuan menggalakkan pembaharuan kepimpinan serta mengelakkan pemusatan kuasa berlebihan pada seorang individu.
Malaysia telah mengamalkan sistem demokrasi sejak merdeka pada 1957, dengan beberapa Perdana Menteri memegang tampuk kuasa sehingga mereka menamakan pengganti atau sehingga rakyat menuntut perubahan melalui pilihan raya. Antara contoh paling ketara ialah Tun Dr Mahathir Mohamad, yang pernah memimpin negara selama 24 tahun dalam dua tempoh berasingan.
Menurut Samirul Ariff Othman, Penganalisis Kanan dan Konsultan di Global Asia Consulting, langkah ini jika dirangka dengan teliti mampu membawa kesan positif kepada sistem politik dan ekonomi negara.
“Had tempoh adalah tentang mengurangkan tumpuan kuasa dan meningkatkan kepastian dalam peralihan kepimpinan. Hakikat bahawa ia dilaksanakan melalui undang-undang memberi makna besar,” katanya.
Samirul menambah, langkah ini juga berpotensi meningkatkan keyakinan pelabur dengan mengurangkan risiko pergantungan kepada individu tertentu. Ia sekali gus boleh memperkukuh kredibiliti institusi, meningkatkan persepsi terhadap kedaulatan undang-undang, dan mengurangkan risiko tadbir urus.
Namun, pandangan berbeza disuarakan oleh Dr Geoffrey Williams, Pengasas dan Pengarah Williams Business Consultancy Sdn Bhd, yang menegaskan bahawa had tempoh Perdana Menteri adalah tidak perlu.
“Sejarah mutakhir menunjukkan perubahan kepimpinan berlaku secara semula jadi melalui proses demokrasi. Malaysia sendiri menyaksikan tiga pertukaran Perdana Menteri antara 2020 hingga 2022,” katanya.
Geoffrey berpendapat langkah ini tidak membawa manfaat jelas kepada ekonomi atau dasar, malah boleh menimbulkan masalah penggantian apabila tempoh seorang Perdana Menteri hampir tamat.
Dalam pengumumannya, Anwar menekankan bahawa kebanyakan jawatan berautoriti mempunyai had tempoh, dan prinsip sama wajar diaplikasikan kepada jawatan Perdana Menteri.
Reformasi ini, katanya, bertujuan memastikan pembaharuan kepimpinan berterusan serta mengelakkan pemusatan kuasa jangka panjang. – 6 Januari, 2026